Các quy trình hoàn tất mài rà

Mài rà

Mài rà là quy trình mài được dùng để loại bỏ lượng dư rất nhỏ khỏi bề mặt kim loại cần có độ phẳng, độ chính xác và độ bóng cao. Mài rà có thể được thực hiện để:

1.       Tăng độ chống mài mòn cho chi tiết.

2.       Tăng độ bóng và độ chính xác bề mặt.

3.       Tăng độ phẳng bề mặt.

4.       Tạo độ kín khít tốt hơn và có thể không cần sử dụng đệm kín.

Mài rà có thể được thực hiện bằng tay hoặc máy, tùy theo bản chất công việc. Mài rà chỉ loại bỏ khoảng .0005in (0.01 mm) vật liệu. Mài rà bằng tay là quá trình nhàm chán và tốn thòi gian, do đó không nên sử dụng, trừ khi thực sự cần thiết.

Bột mài rà

Bột mài tự nhiên hoặc nhân tạo đều có thể được dùng để mài rà.

Bột mài và bột mịn carbide silic hoặc oxit nhôm được sử dụng rộng rãi. Bột mài rà thồ có cỡ hạt không quá 150 grit, bột mài rà tinh phải có cỡ hạt đến 600 grit. Bột kim cương pha trong chất béo (dạng mỡ) cũng được sử dụng để mài rà.

Các kiểu bàn rà

Bàn rà có thể được dùng để hoàn tất bề mặt phẳng, các lỗ, mặt trục ngoài. . . Trong từng trường hợp, vật liệu bàn rà phải mềm hơn so với chi tiết gia công.

Bàn rà phẳng

Các bàn rà phẳng dùng để tạo ra các bề mặt phẳng, được làm từ gang đúc có các hạt tinh thể mịn. Đối với mài rà thô, bàn rà phải có các rãnh hẹp cách đều khoảng 1/2 in (13mm), các rãnh này song song và cắt chéo nhau tạo thành các ô hình vuông hoặc hình thoi (Hình 25- 12A). Mài rà tinh được thực hiện trên bàn rà trơn bằng gang đúc (Hình 25-12B).

25.12

Nạp bột mài cho bàn rà phẳng

Trải một lớp mỏng bột mài lên bể mặt bàn rà và ép các hạt mài vào bề mặt bàn rà bằng con lăn hoặc khối thép. Bạn hãy chà ở mức thấp nhất có thể. Khi toàn bộ bề mặt đã được nạp bột mài, hãy làm sạch bằng dầu varsol, và kiểm tra các vệt sáng. Nếu có vệt sáng xuất hiện, bạn hãy nạp bột mài và tiếp tục cho đến khi toàn bộ bề mặt có màu xám.

Mài rà bề mặt phẳng

Nếu cần mài rà thô, dầu được dùng làm chất bôi trơn. Khi chi tiết được mài trên bàn rà, bột mài sẽ tác động giữa bề mặt chi tiết gia công và bàn rà, nếu chi tiết gia công đã được mài thô bề mặt, có thể không cần mài rà thô.

Bạn hãy tuân theo quy trình sau:

1.       Sử dụng dầu varsol trên bàn mài rà tinh đã được nạp bột mài.

2.       Đặt chi tiết gia công lên trên bàn rà và đẩy nhẹ chi tiết tới tui trên toàn bộ bể mặt bàn rà, sử dụng các chuyển động đều đặn, không dừng lại tại một điểm.

3.       Tiếp tục chuyển động này với áp suất nhẹ cho đến khi đạt được độ bóng bề mặt mong muốn.

Các chú ý cần thực hiện

1.       Không dừng lại khi mài rà, cần mài rà trên toàn bộ bề mặt bàn rà.

2.      Không bổ sung bột mài mới trong khi mài rà, nếu cần, hãy nạp lại toàn bộ bề mặt bàn rà.

3.       Không ép quá mạnh lên chi tiết gia công.

4.       Luôn luôn giữ ẩm cho bàn rà.

Dụng cụ mài rà mặt trong

Các lỗ có thể được hoàn tất một cách chính xác về kích cỡ và độ bóng bằng phương pháp mài rà. Dụng cụ mài rà mặt trong có thể được chế tạo bằng đổng, hợp kim chì,. . . và có thể gồm ba kiểu loại.

Dụng cụ mài rà bằng chì (Hình 25-13A) được chế tạo bằng cách rót chì lỏng xung quanh ống hình côn có rãnh dọc theo chiều dài. Dụng cụ rà này được tiện để lắp khớp vào lỗ và có rãnh ở mặt ngoài để giữ các bột mài trong khi mài rà. Bạn hãy điểu chĩnh bằng cách gõ đầu lớn của ống trên khối mềm. Điều này có thể làm cho chì chảy xuống và giãn nở.

Dụng cụ mài rà mặt trong (Hình 25-13B) có thể được chế tạo bằng đồng, đổng .thau, hoặc gang đúc. Lõi côn có ren được lắp ở cuối dụng cụ rà. Đường kính dụng cụ này có thể được điều chỉnh bằng lõi côn có ren.

Dụng cụ mài rà điều chỉntn được (Hình 25- 13C) có thể được chế tạo bằng đồng hoặc đồng thau. Dụng cụ này có rãnh gần hết chiều dài, nhưng cả hai đầu đều kín. Sự điều chỉnh nhẹ được thực hiện bằng vít ở phấn giữa dụng cụ này.

25.13

Nạp hột mài và sử dụng dụng cụ mài rà mặt trong

Trước khi nạp bột mài, dụng cụ rà phải lắp khớp vào lỗ. Bạn hãy tuân theo quy trình sau:

1.       Rắc đều bột mài trên tấm phẳng.

2.       Lăn dụng cụ rà trên bột mài, ép đủ mạnh để thấm bột mài vào bề mặt dụng cụ rà.

3.       Loại bỏ phần bột mài dư.

4.       Lắp nút chặn ở đầu dụng cụ rà.

5.       Lắp chi tiết gia công vào dụng cụ mài rà. Ghi chú: Dụng cụ mài rà lúc này phải được

lắp chặt vào lỗ của chi tiết và dài hơn 2.5 lần chiều dài lỗ.

6.       Dùng dầu hoặc varsol bôi trơn dụng cụ rà.

7.       Lắp dụng cụ mài rà chi tiết giữa các tâm máy tiện.

8.       Chỉnh máy tiện chạy ở tốc độ chậm, 100200 vòng/phút đối với đường kính 1 in (25mm).

9.       Giữ chắc chắn chi tiết gia công và khởi động máy tiện.

10.     Cho chi tiết gia công chuyển động tới lui dọc theo chiều dài dụng cụ mài rà.

11.     Lấy chi tiết gia công ra và ngâm vào dầu varsol để làm sạch bột mài và làm nguội chỉ tiết đến nhiệt độ thường.

12.     Đo kích cỡ lỗ.

Ghi chú: Luôn luôn giũ ẩm dụng cụ mài rà và không bổ sung thêm bột mài trong khi mài rà. Bổ sung bột mài sẽ làm cho các đầu lỗ bị loe miệng. Nếu cần thêm bột mài, hãy tháo toàn bộ dụng cụ và chi tiết, sau đó nạp lại bột mài cho dụng cụ và điều chỉnh theo yêu cầu.

Dụng cụ mài rà mặt ngoài

Dụng cụ mài rà mặt ngoài được dùng để hoàn tất mặt ngoài của chi tiết hình trụ. Chúng cỏ thể có nhiều hình dạng (Hình 25-14), tuy nhiên thiết kế cơ bản là như nhau. Các dụng cụ mài rà mặt ngoài có thể được chế tạo bằng gang và có ống lót bằng đồng thau, lắp bên trong bằng các vít

25.14

Nạp bột mài và sử dụng dụng cụ mài rà mặt ngoài

  1. Lắp chi tiết gia công vào mâm cặp ba chấu trên máy tiện hoặc máy khoan để bàn.
  2. Điều chỉnh dụng cụ mài rà cho đến khi lắp khớp vào chi tiết gia công.
  3. Kẹp đầu dụng cụ vào êtô
  4. Rắc đều bột mài vào lỗ.
  5. Với chốt thép đã tôi cứng, hãy cán bột mài đều xung quanh mặt trong của dụng cụ mài ra.
  6. Loại bỏ phần bột mài dư.
  7. Đặt dụng cụ mài rà lên chi tiết gia công, lúc này phải lắp chặt với chi tiết.
  8. Chỉnh cho máy chạy ở tốc độ chậm (150+200 vòng/phút, đối với chi tiết có đường kính 1 in, 25mm).
  9. Dùng vài giọt dầu varsol cho chi tiết và dụng cụ mài rà.
  10. Dịch chuyển dụng cụ rà tới lui dọc theo chi tiết.
  11. Ghi chú: Luôn luôn giũ ẩm cho dụng cụ mài rà.
  12. Để đo chi tiết, hãy lấy dụng cụ rà và làm sạch chi tiết bằng dầu varsol.

Câu hỏi ôn tập

Dao chuốt

1.       Công dụng của dao chuốt cầm tay là gì?

2.       Mô tả và nêu công dụng của.

a)       Dao chuốt liền khối.

b)      Dao chuôt mở rộng.

c)       Dao chuốt tinh.

3.       Lượng dư gia công khi chuôt là bao nhiêu?

4.       Trình bày các chú ý trong quá trình chuốt.

Xọc

5.       Hãy định nghĩa phương pháp xọc

6.       Trình bày tác dụng cắt của dao xóc.

7.       Trình bày các ưu điểm của quy trình xọc.

Mài rà

8.       Trình bày các lý do để mài rà.

9.       Loại hột mài nào thường dùng để mài rà?

10.     Tại sao dụng cụ mài rà phải mềm hơn chi tiếl gia công?

11.     Giải thích quy trình nạp bột mài cho bàn mài rà.

12.     Trình bày tóm tắt quy trình mài rà bề mặt phẳng.

13.     Dụng cụ mài rà mặt trong được nạp bột mài như thế nào?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *