Chương 2: TRÌNH TỰ PHÂN TÍCH (2.2)

BÀI TOÁN TĨNH

Đối với bài toán cơ học dạng tĩnh tức là phân tích vật thể ở trạng thái đứng yên dưới sự tác động của tải trọng, lực hay mômen lực. ANSYS sẽ phân tích bài toán và cho thấy được trạng thái ứng suất, biến dạng của chi tiết…Cũng có thể ứng dụng để kiểm tra độ bền của các kết cấu, tìm ra ứng suất tại từng vị trí, tại vị trí nào chịu ứng suất lớn nhất và mô phỏng sự biến dạng của chi tiết. Để phân tích một bài toán kết cấu dạng tĩnh (Static Structural), phải thực hiện các bước sau:

1.      Engineering Data: Lựa chọn và thiết lập các thông số vật liệu

2.      Geometry: Xây dựng mô hình hình học

3.      Model: Thiết lập mô hình phần tử hữu hạn

4.      Set up: Đặt các ràng buộc và tải

5.      Solution: Phân tích

6.      Results: Kết quả phân tích

2.2

Bước 1. Engineering Data: Lựa chọn và thiết lập các thông số vật liệu Kết quả phân tích của bài toán sẽ phụ thuộc vào loại vật liệu. Vì vậy khi giải bài toán với ANSYS cần phải xác lập đúng những thông số vật lý của vật liệu như mô đun đàn hồi, hệ số Poisson…ANSYS 12 cung cấp thư viện vật liệu khá đầy đủ, ngoài ra đối với từng vật liệu còn có thể thay đổi các thông số vật lý sao cho phù hợp với điều kiện bài toán. Xác định đúng vật liệu và các thông số của vật liệu là những điều kiện cần thiết ban đầu không thể thiếu để có thể phân tích bài toán hoặc kết cấu một cách chính xác. Nhấp đúp chuột vào Engineering Data sẽ xuất hiện thư viện vật liệu của phần mềm. Công việc của người sừ dụng là lựa chọn những vật liệu từ thư viện vật liệu có sẵn của phần mềm hoặc tạo ra thư viện vật liệu mới, trong đó thiết lập các thông số vật lý cho thuộc tính của vật liệu sao cho phù hợp với yêu cầu mà bài toán đưa ra như mô đun đàn hồi E hay hệ số Poisson V, và tải về cho bài toán chờ sử dụng trong khi giải ở các bước sau. 2.3

Sau khi đưa về cho bài toán những vật liệu cần thiết, sẽ gán vật liệu cho chi tiết hoặc từng bộ phận khác nhau, riêng rẽ của chi tiết với mục đích cuối cùng là mô tả chi tiết và kết cấu một cách chính xác về vật liệu sử dụng. Tiến hành thiết lập vật liệu cho chi tiết bằng cách thao tác với thư mục Model\Geometry trong môi trường Mechanical (môi trường sẽ xuất hiện ở bước 3: Model)

. 2.4

Đối với mỗi bộ phận hay khối riêng rẽ trong chi tiết (Solid, Surface, Line), chọn vật liệu tại hộp thoại Details of “Solid (Surface, Line)”\Material\Assignment và chọn vật liệu trong số những vật liệu đã tải về từ bước Engineering Data. ❖    Bước 2. Geometry: Xây dựng mô hình hình học Sau khi hoàn thành bước đầu tiên về chọn và cài đặt các thông số vật liệu, tiến hành xây dựng mô hình hình học của bài toán hoặc kết cấu. Trước tiên, phải chọn kiểu mô hình hình học sắp xây dựng có thể là dạng Line Bodies, Solid, 2D, 3D…Cách thao tác: nhấp chuột phải vào Geometry trong Static Structural và chọn Properties. 2.5

Lúc này sẽ xuất hiện hộp thoại Property, trong đó có các lựa chọn cần quan tâm đó là: + Solid Bodies: mô hình dạng khối. + Surface Bodies: mô hình dạng mặt. + Line Bodies: mô hình dạng đường. + Analysis Type (2D hoặc 3D): kiểu phân tích 2D hoặc 3D. Phải lựa chọn đúng phương pháp để chuẩn bị giải, nếu không phần mềm sẽ không hiểu hoặc không cho phép thực hiện các bước tiếp theo.

2.6

Trong Design Modeler có hai môi trường xây dựng mô hình hình học của bài toán, đó là Sketching và Modeling. + Sketching: cho phép thiết kế với các lệnh được cung cấp đủ để có thể thao tác trong môi trường 2D như: Line, Circle, Oval, Rectangle, Ellipse… + Modeling: sau khi hoàn thành ở môi trường 2D, vào thẻ Modeling để tạo chi tiết hoàn chỉnh. Trong Modeling cũng có đầy đủ các lệnh đê thiết kế như: Extrude, Sweep, Revole….để xây dựng khối 3D, hoặc cũng có thể lựa chọn trong Concept để tạo ra phần tử cho bài toán. Có thể là phần tử thanh (Lines From Point, Line From Sketch, Line From Edges), hoặc phần tử mặt (Surface From Sketch).

1

Dựa vào các lệnh hỗ trợ như trên, ta có thể xây dựng được mô hình hình học của bài toán. Ngoài ra, ANSYS còn hỗ trợ cho người dùng công cụ hữu hiệu hơn nữa, đó là nhập những mô hình đã được thiết kế ở các phần mềm đồ họa khác như Solidwork, Prữ-Engineer, AutoCAD.,, giúp tiết kiệm dược thời giun vù công sức trong quá trình phân tích kết quả, bàng cách nhấp chuột phải vào ô Geometry chọn Import Geometry Browse đế nhập mô hình hình học có sẵn.

2

 

Ghi chú: Dưới đây sẽ trình bày cách nhập một mô hình hình học từ một phần mềm CAD vào ANSYS 12.

Trong các phần mềm CAD mà ta đã biết thì AutoCAD là phần mềm phổ biến và được nhiều người sử dụng. Chính vì vậy tác giả sẽ đưa ra cách nhập một mô hình từ AutoCAD vào phân tích trong ANSYS.

+ Sau khi hoàn thành thiết kế chi tiết ở AutoCAD, xuất file này sang định dạng *.sat.

Trong AutoCAD vào File chọn Export…

4

Chọn định dạng file xuất ra là *.sat

 

Quay trở lại môi trường AutoCAD, chọn những đối tượng cần Export -> Enter.

+ Sau khi xuất ra file *.sat, khởi động ANSYS Workbench và vào mô đun cần phân tích. Nhấp chuột phải vào Geometry -> chọn Import Geometry -> Browse… và chỉ đến file *.sat cần Import.

Untitled

Như vậy nhờ khả năng tích họp của ANSYS với các phần mềm đồ họa khác mà có thê đơn giản hóa việc tạo mô hình hình học cho một bài toán phân tích và mở rộng phạm vi tính toán

♦> Bước 3. Model: Thiết lập mô hình phần tử hữu hạn

Như đã giới thiệu, ANSYS là phần mềm dựa trên phương pháp phần tử hữu hạn để phân tích các bài toán. Vì vậy việc xây dựng mô hình phần từ hữu hạn (chia lưới phần tử) là rất quan trọng trong việc phân tích bài toán. Phần mềm sẽ giải trên từng phân tử nhỏ của chi tiết và đưa ra kết quả.

Sau khi xây dựng xong mô hình hình học cho bài toán, tiến hành chia lưới phần tử cho mô hình vừa tạo ra để phần mềm có thể phân tích trên từng phần tử và đưa ra kết quả chính xác nhất cho bài toán. Việc chia lưới càng chặt chẽ, sô lượng phân tử sau khi chia lưới càng nhiêu thì bài toán phân tích càng chính xác.

Nhấp đúp chuột vào ô Model, phần mềm sẽ tự động xuất hiện môi trường làm việc mới đó là Mechanical. Trong giao diện Mechanical có 4 vùng chính:

+ Thanh công cụ ở phía trên của hộp thoại Mechanical.

+ Outline: Thứ tự các bước thực hiện bài toán được trình bày dưới dạng cây.

+ Details View: Chi tiết cho bước đang thực hiện.

+ Graphics: Nơi mô phỏng bài toán, thể hiện tải, các ràng buộc… ở hộp thoại Outline, phần mềm thể hiện các bước phải thực hiện thành dạng cây thư mục.

Có thể thấy ở giao diện sau:

Untitled

Trong Model có 4 bước con:

+ Geometry: Mô tà dạng hỉnh hục và thiết lập vật liệu cho từng phản của chi tiết.

+ Coordinate System: Hệ tọa độ (theo mặc định).

+ Conections: Liên kết (thể hiện sự liên kết giữa các phần từ của kết cấu).

+ Mesh: Chia lưới phần tử.

Chỉ thực hiện bước Collections ở những chi tiết phân tích được tạo thành từ những phần (Part) riêng rẽ khác nhau nhiều. Khi xây dựng mô hình tính, phải khai báo cho phần mềm về liên kết giữa những phần này. Phần mềm sẽ đưa ra các lựa chọn được thể hiện trong Details of Contact Region\Definition\Type đó là:

+ Bonded: Dán, dính liền.

+ No Separation: Không tách rời.

+ Frictionless: Tiếp xúc không có ma sát.

+ Rough: Tiếp xúc thô.

+ Frictional: Tiếp xúc có ma sát.

Untitled

Tiếp theo, tiến hành chia lưới tại bước Mesh trong Project\Model (A4): nhấp chuột phải lên dòng Mesh xuất hiện các tùy chọn sau:

Untitled

Chia lưới theo mặc định:

+ Generate Mesh.

Hoặc cũng có thể cài đặt cho việc chia lưới:

+ Methơd: Phương pháp chia lưới.

+ Sizing: Theo kích thước.

+ Contact Sizing: Kích thước liên kết.

+ Refinement: Làm mịn.

+ Mapped Face Meshing: Chia theo lưới bản đồ.

+ Match Control: Kiểm soát chia lưới ăn khớp.

+ Pinch: Vát nhọn.

+ Inflation: Bơm phồng.

❖    Bước 4. Set up: Đặt các ràng buộc và tài

Tương ứng là ở bước Static Structural (A5) trong cây thư mục Outline, xuất hiện trong môi trường Mechanical khi khởi động Model.

Kết hợp với việc chọn vị trí (mặt phẳng, điểm, đường, khối…) trên cấu trúc của mô hình, thiết lập tại các vị trí đó là tải trọng, phản lực hay các ràng buộc sao cho thật chính xác với điều kiện bài toán đưa ra hay điều kiện làm việc cụ thể của kết cấu về cả tính chất và độ lớn.

Việc xác định dạng tải, điểm đặt lực hay những ràng buộc của kết cấu có thể được xem là bước khó trong việc tiến hành phân tích bằng ANSYS, đòi hỏi người sử dụng phải có kiến thức tốt về kỹ thuật để việc phân tích bài toán đạt được kết quả chính xác.

Tiến hành đặt tải và các ràng buộc bằng cách tương tác với dòng lệnh Static Structural. Nhấp chuột phải lên vị trí của đối tượng cần thiết lập -> chọn lệnh Insert để chèn các tải trọng, lực và ràng buộc tại vị trí trên chi tiết đã chọn ở môi trường graphics. Các lực, phản lực liên kết có thể lựa chọn được thể hiện ra hộp thoại khi nhấp chuột phải lên vị trí của đối tượng cần thiết lập và chọn Insert tại dòng lệnh Static Structural:

+ Acceleration: Gia toc.

+ Standard Earth Gravity: Trọng lực.

+ Rotational Velocity: Vận toc quay.

+ Pressure: Áp lực.

+ Hydrostatic Pressure: Áp lực thủy tĩnh.

+ Force: Lực.

+ Remote Force: Lực từ xa.

+ Bearing Load: Lực phân bố trên ổ lăn.

+ Bolt Pretension: Lực xiết của bu lông.

+ Moment: Mô men.

+ Line Pressure: Áp lực dạng đường.

+ Thermal Condition: Chế độ nhiệt.

+ Joint Load: Tải trọng đặt tại nút.

+ Fluid Solid Interface: Áp lực dòng chảy trên bề mặt.

+ Fixed Support: Gối tựa cố định.

+ Displacement: Chuyển vị.

+ Remote Displacement: Chuyển vị từ xa.

+ Frictionless Support: Tựa không ma sát.

+ Compression Only Support: Chỉ đỡ lực nén.

+ Cylindrical Support: Tựa khối trụ.

+ Elastic Support: Tựa đàn hồi.

Untitled

❖    Bước 5. Solution: Phân tích

Sau khi xác định các thông số vật liệu, xây dựng mô hình hình học, đặt tải, phản lực và các ràng buộc cho bài toán cụ thể, tiến hành phân tích bài toán. Việc phân tích này là do phần mềm tự giải quyết, công việc của người sử dụng là chọn kiểu phân tích tương ứng với mục tiêu của bài toán và chờ phần mềm xử lý trong ít phút để đưa ra kết quả phân tích.

Chọn kiểu phân tích và biểu diễn kết quả bằng cách thao tác với dòng lệnh Solution: Nhấp chuột phải vào Solution và chọn Insert để xuất các kết quả phân tích như sau:

+ Stress tool – ứng suất

+ Deformation – Biến dạng

+ Strain – Độ giãn dài

+ Linearized Stress – ứng suất tuyến tính

Trong các bài toán phân tích tĩnh thường chú ý tới biến dạng (Deformation) và ứng suất (Stress).

❖    Bước 6. Results: Kết quả phân tích

Sau khi đã chọn kiểu phân tích và đưa ra kết quả cho bài toán, tiến hành cho phần mềm xử lý bàng thao tác nhấp chuột phải lên dòng Solution (A6)        chọn Solve.

Untitled

Kết quả phân tích của phần mềm ở bước Solution sẽ được thể hiện ở kết quả bài toán (Result). Chọn vào bất cứ dòng nào trong Solution, ví dụ như chọn Total Deformation hay Equivalent Stress… thì phần mềm đêu đưa ra kết quả phân tích kết hợp với hình ảnh trực quan.

Chúng ta có thể xem chuyển vị lớn nhất, nhỏ nhất hay chuyển vị bất kỳ ở bất cử vị trí nào trên chi tiết bằng cách sử dụng 3 nút lệnh  trên màn hình: Untitled

+ Max: chỉ ra nơi mà giá trị là lớn nhất.

+ Min: chỉ ra nơi giá trị là nhỏ nhất.

+ Probe: chọn vào bất cứ điểm nào trên chi tiết sẽ hiển thị kết quả tại vị trí đó.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *