Dụng cụ cắt

Nội dung

Sau khi hoàn tất Bài học này bạn sẽ có khả năng;

1.     Sử dụng chỉ danh kỹ thuật về dụng cụ cắt.

2.     Giải thích công dụng từng loại thoát phoi và góc thoát.

3.     Nhận biết công dụng từng loại vật liệu làm dụng cụ cắt.

4.     Trình bày tác động cắt của các kiểu máy khác nhau.

Một trong các thành phần quan trọng nhất trong quá trình gia công là dụng cụ cắt, sự hoạt động của dụng cụ cắt sẽ xác định hiệu suất của nguyên công đó. Do vậy không chỉ cần lựa chọn cẩn thận vật liệu dụng cụ cắt mà còn cả các góc cắt để gia công chi tiết một cách hiệu quả.

Về cơ bản có hai kiểu dụng cụ cắt (không kể bột mài) loại một điểm cắt và loại nhiều điểm cắt. Do cả hai kiểu này đều phải có các góc hở và thoát phoi được mài hoặc được tạo ra trên dụng cụ để cắt gọt, chỉ danh kỹ thuật của các đỉnh dụng cụ cắt sẽ áp dụng cho cả hai kiểu. Dao tiện, loại dao cắt một điểm phổ biến nhất sẽ được trình bày chi tiết. Các nguyên lý của kiểu dụng cụ cắt này sẽ được liên hệ với các dụng cụ cắt nhiều điểm để dễ hiểu hơn.

Vật liệu dụng cụ cắt

Các dao tiện nói chung được làm từ thép dụng cụ cắt gọt tốc độ cao (thép gió), hợp kim đúc (stellite), carbides, hợp kim gốm, cermet. Nhiều vật liệu dụng cụ cắt mới, chẳng hạn ni-tride bor lập phương đa tinh thể (PCBN), thường được gọi là Borazon, và kim cương đa tinh thể (PCD) đang được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp gia công kim loại, do chúng làm tăng năng suất lao động.

Borazon được dùng để gia công các thép hợp kim đã tôi cứng, và các hợp kim có độ dai va đập cao. Dụng cụ cắt bằng kim cương đa tinh thể được dùng để gia công các vật liệu không chứa sắt và vật liệu phi kim loại đòi hỏi dung sai cao và độ bóng bề mặt cao. Các tính chất của những vật liệu này khác nhau và công dụng của chúng phụ thuộc vào vật liệu được gia công và điều chỉnh máy.

Các dao tiện có những tính chất sau đây:

1.     Chúng có độ cứng cao.

2.     Chúng phải có tính chống mài mòn.

3.     Chúng phải có khả năng duy trí độ cứng nóng trong quá trình cắt gọt.

(Độ cứng nóng là khả năng của vật liệu dụng

cụ cắt duy tri lưỡi cắt sắc khi dụng GỤ ớắt ngẳ sang màu đỏ do nhiệt lượng cao phát sinh ở giao diẻn chi tiết dụng cụ trong quá trinh cắt got).

4.       Chúng phải có khả nâng chịu được va đập trong quá trinh cắt gọt.

5.       Chúng phái được tạo hình để lưỡi cắt có thể ăn sâu vào chi tiết, (hình dang này sẽ dược xác định bằng vặt liệu dụng cụ cốt, vât liệu dược cắt gọt và góc vát sau).

Thép dụng cụ cắt gọt tốc độ cao

Có lẽ dao cắt thông dụng nhất trong các trường dạy nghề là dao tiện bằng thép dụng cụ cắt gọt tốc độ cao (thép gió). Thép gió có thành phẩn gổm wolfram, crôm, vanadi, molybden, cobalt, carbon và còn lại là sắt. Chúng có khả năng cắt gọt tốt, chịu được va đập, duy trì độ sắc ở lưỡi cắt cho đến nhiệt nóng đỏ.

Dao cắt thép gió nói chung gồm hai loại: dựa trên molybden (nhóm M) và dựa trên wolfram (nhóm T). Dao cắt dựa trên wolfram được dùng rộng rãi nhất là loại T1, đôi khi được gọi là 18-4-1, do có chứa 18%w, 4%Cr và 1%v.

Thép gió đa dụng dựa trên molybden là loại 8-4-1, với thành phần 8% Mo, 4%Cr, 1%v.

Hai kiểu này đều đa dụng, nếu cần có độ cứng nóng cao hơn, cần chọn loại thép gió chứa nhiều cobalt. Do có nhiều cấp loại dao cắt thép gió khác nhau, cần tham khảo kỹ các hướng dẫn sử dụng của nhà chế tạo đối với dao cắt. Bảng 29-1 nêu ra các tính chất của dao cắt thép gió được cải thiện bởi các nguyên tố hợp kim khác nhau.

Dao cắt hỢp kim đúc

Dao cắt hợp kim đúc (stellite) thường có 25- 35% Cr, 4-25%W, 1-3%c, phần còn lại là co¬balt. Các dao cắt này có độ cứng cao, độ chống mài mòn cao, độ cứng nóng rất tốt. Do dao cắt được đúc, chúng giòn hơn so với thép gió. Dao cắt hợp kim đúc có tốc độ cắt cao, lượng ăn dao lớn và liên tục. Chúng có tiiể được vận hành ở tốc độ 2-2,5 lần tốc độ thép gió.

Ghi chú: Khi mài dao cắt stellite, chỉ ấn nhẹ lên dao cắt và không nhúng vào nước để làm nguội.

Dao cắt carbides

Dao cắt carbides (Hình 29-1) có tốc độ cắt gấp ba đến bốn lần dao cắt bằng thép gió. Chúng có độ dai và đập thấp, nhưng có độ cứng cao và độ cứng nóng rất cao.

29.1

để gia công gang và các hợp kim không có sắt. Do chúng bị mòn nhanh và dễ bị mẻ, chúng không thích hợp để gia công thép. Các hợp kim cứng carbide wolfram có bổ sung TiC và hoặc TaC được dùng để gia công thép.

Các cấp loại carbides khác nhau được chế tạo cho những yêu cầu gia công khác nhau. Các dao cắt carbides dùng để cắt gọt thô chứa nhiều cobalt hơn loại dùng để cắt gọt tinh, do chúng dòn hơn và chống mài mòn cao hơn ở tốc độ cao khi gia công tinh.

Dao cắt thấm carbides

Dụng cụ cắt thấm carbides được chế tạo bằng cách thấm một lớp mỏng chống mài mòn bằng nitride titan, carbides titan, hoặc oxit nhôm (gốm) trên lưỡi cắt. Lớp thấm này làm tăng tính bôi trơn, cải thiện tính chống mài mòn ở lưỡi cắt từ 200 đến 500% và giảm khả năng bị gãy đến 20%, đồng thời tăng tuổi bền dụng cụ cắt và tốc độ cắt.

Dao cắt thấm TiC có tính chống mài mòn cao hơn ở các tốc độ dưới   50 ft vuông/min. cả hai kiểu đểu được dùng để cắt gọt thép, gang, và hợp kim không chứa sắt.

Dao cắt bằng gốm

Gốm là loại vật liệu chịu nhiệt cao được sản xuất không cần kim loại kết dính chẳng hạn cobalt. Oxit nhôm là vật liệu thông dụng nhất để chế tạo dụng cụ cắt bằng gốm. Oxit titan hoặc cabide titan có thể được dùng làm chất phụ gia, tùy theo cồng dụng của dao cắt.

Dụng cụ cắt bằng gốm (Hình 29-2) cho phép tốc độ cắt cao hơn, tăng tuổi bền dụng cụ cắt, và độ bóng bề mặt tốt hơn so với dao cắt carbides.

29.2

Tuy nhiên, chúng giòn hơn so với dao cắt bằng carbides hoặc dao cắt thấm carbides, và phải dùng không bị va đập hoặc chỉ có lực va đập thấp.

Dao cắt bằng cermet

Cermet là dao cắt có thành phần là gốm và kim loại. Hầu hết các hợp kim cermet được chế tạo từ oxit nhôm, carbide titan, oxit zircon, được nén ép trong điều kiện nhiệt độ cao. Các ưu điểm của cermet gồm:

•        Chúng có tuổi bền cao hơn carbides

•        Chúng có thể được dùng để gia công ở nhiệt độ cao.

Hợp kim cứng thông dụng chứa carbide wolfram được thiêu kết với bột cobalt. Một số carbides khác, chẳng hạn TiC, TaC có thể được bổ sung thêm trước khi thiêu kết để vật liệu đạt được các tính chất mong muốn.

Dao cắt bằng carbide wolfram được dùng

•        Chúng tạo ra độ bóng bề mặt cao, có thể không cần mài, cho phép điều khiển kích thước gia công tốt hơn.

•        Chúng có thể được dùng để gia công thép có độ cứng đến 66 HRc.

Dao cắt bằng kim cương

Dụng cụ cắt bằng kim cương chủ yếu được dùng để gia công các hợp kim không chứa sắt và các vật liệu phi kim loại. Kim cương đơn tinh thể tự nhiên cỏ tính chống mài mòn cao nhưng tính chịu va đập thấp. Kiểu dụng cụ cắt mới (kim cương đa tinh thể) gồm các hạt kim cương nhân tạo ép sát nhau và liên kết với nền carbides thích hợp. Các dụng cụ cắt bằng kim cương đa tinh thể có tính chống mài mòn cao hơn, tính chống va đập tốt hơn, cho phép cắt gọt ở tốc độ lớn. Các dụng cụ kim cương đa tinh thể cắt gọt độ bóng tốt hơn/điều khiển kích thước chính xác hơn, tuổi bền lớn hơn dụng cụ cắt bằng carbides đến 100 lần, và tăng năng suất lao động.

Dao cắt bằng nitridebor lập phương

Nitridebor lập phương (borazon) có độ cứng chỉ thấp hơn so với kim cương. Các dụng cụ cắt này được chế tạo bằng cách liên kết một lớp nitridebor lập phương đa tinh thể trên nền carbides, tạo ra độ chống va đập tốt. Ngoài tính chống mài mòn cao và tuổi bền cao, loại vật liệu này còn có thể được dùng để gia công các hợp kim nhiệt độ cao và các hợp kim sắt đã tôi cứng.

Chỉ danh kỹ thuật dụng cụ cắt

Các dao cắt được dùng trên máy tiện nói chung là loại một điểm cắt, và dù hình dạng dao cắt thay đổi tùy theo các ứng dụng, nhưng chỉ danh kỹ thuật được áp dụng cho tất cả các dụng cụ cắt (Hình 29-3).

29.3

Đáy là bề mặt dưới của cán dao tiện

Lưỡi cắt, là lưỡi ở đầu dao cắt, thực hiện sự cắt gọt.

Mặt, là bề mặt tựa phoi khi tách khỏi chi tiết gia công.

Cạnh sườn, là bề mặt ngay sát dưới lưỡi cắt. Mũi dao, là dính dụng cụ cắt dược tạo hỏi giao tiếp của lưỡi cắt và mặt đẩu.

Bán kính mũi là bần kính mũi dao được mài. Kích thước bán kính này sẽ tác động đến đỏ bóng. Để tiện thô, cán dùng bán kính nhỏ (1/64 in, 0.38 mm). Bán kính lớn (1/16 đèn 1/8 in, 1.5- 3 mm) được dùng khi tiện tinh,

Đỉnh, là đầu dao cắt được mài cho các mục đích cắt.

Thân, phần cán dao cắt hoặc phần được giữ trên bàn xe dao.

Dụng cụ cắt (p.1)Nguộicách làm dụng cụ cắt,cần làm dụng cụ cắt,chỉ dẫn dụng cụ cắt,chia sẻ dụng cụ cắt,công nghệ dụng cụ cắt,download dụng cụ cắt,dụng cụ cắt chất lượng,dụng cụ cắt làm sao,dụng cụ cắt ở đâu,dụng cụ cắt thế nào,đào tạo dụng cụ cắt,giảng dạy dụng cụ cắt,hướng dẫn dụng cụ cắt,khắc phục dụng cụ cắt,kinh nghiệm dụng cụ cắt,lỗi dụng cụ cắt,sách dụng cụ cắt,sự cố dụng cụ cắt,tài liệu dụng cụ cắt,tại sao dụng cụ cắt,thắc mắc dụng cụ cắt,thông số dụng cụ cắt,tìm mua dụng cụ cắt
Dụng cụ cắt Nội dung Sau khi hoàn tất Bài học này bạn sẽ có khả năng; 1.     Sử dụng chỉ danh kỹ thuật về dụng cụ cắt. 2.     Giải thích công dụng từng loại thoát phoi và góc thoát. 3.     Nhận biết công dụng từng loại vật liệu làm dụng cụ cắt. 4.     Trình...