Thước cặp

 Thước cặp

Nội dung

Sau khi hoàn tất Bài học này bạn sẽ có khả năng:

  1. Đo các chi tiết gia công với độ chính xác .001 inch sử dụng thước cặp inch 25 khoảng chia.
  2. Đo các chi tiết gia công với độ chính xác .001 inch sử dụng thước cặp inch 50 khoảng chia.
  3. Đo các chi tiết gia công với độ chính xác .002 mm sử dụng thước cặp hệ mét.

Thước cặp là dụng cụ đo chính xác được dùng để thực hiện các đo đạc chính xác đến .001 in hoặc 0.02 mm. Thân thước và ngàm di động có thể được chia vạch ở cả hai mặt hoặc hai cạnh. Một mặt được dùng cho các đo đạc ngoài, mặt kia dùng để đo trong. Thước cặp có các vạch chia theo hệ inch hoặc mét. Tuy nhiên một số thước cặp có cả hai loại vạch chia mét và inch.

Thước cặp có du xích

Thước cặp có du xích (Hình 10-1) là công cụ chính xác được dùng để thực hiện các đo đạc với độ chính xác .001 in hoặc 0.02 mm tùy theo loại thước hệ inch hay hệ mét.

10.1

Các bộ phận của thước cặp

Thước cặp có du xích, bất kể tiêu chuẩn đo được sử dụng, bao gồm một khung hình chữ L và một ngàm di động.

Khung chữ L có một thanh, trên đó là các vạch chia chính xác, và một ngàm cố định. Ngàm di động, trượt dọc theo thanh, có thang đo du xích. Các điều chỉnh kích cỡ được thực hiện bằng vít điều chỉnh. Các đo đạc có thể được cố định ở vị trí bằng các vít kẹp.

Hầu hết các thanh đều được chia vạch ở cả hai mặt hoặc hai cạnh, một mặt để đo ngoài và mặt kia để đo trong. Các đỉnh ngoài của ngàm đều được cắt vạch để thực hiện các đo trong. Các thước cặp hệ inch được sản xuất với các thang đo 50 khoảng chia và 25 khoảng chia. Thang đo 50 khoảng chia dễ đọc kết quả đo hơn so với thang 25. Các thước đo hệ mét được chia vạch theo mm.

Một số thước cặp côn có hai điểm nhỏ trên thân thước và ngàm di động có thể dùng để xác lập kích thước hoặc bán kính chính xác cho compa chia.

Thân thước cặp với du xích 25 khoảng chia trên ngàm di động được chia vạch chính xác như vi kế. Mỗi inch được chia thành 40 vạch bằng nhau, mỗi vạch có giá trị .025 in. Mỗi vạch thứ tư, biểu thị 1/10 hay .100, đều được đánh số. Thang đo du xích trên ngàm di động có 25 khoảng chia bằng nhau, mỗi khoảng là .001 inch. 25 khoảng trên du xích có chiều dài .600 inch, bằng 24 khoảng chia trên thân thước. Hiệu số giữa một khoảng chia trên thân và một khoảng chia trên du xích là .025-.024=.001 in. Do đó, chỉ một vạch trên du xích thẳng hàng chính xác với vạch trên thân thước ở số đo bất kỳ.

Đo chi tiết gia công với thước cặp inch 25 vạch chia

  1. Làm sạch bề mặt và các cạnh của chi tiết gia công được đo.
  2. Mở các ngàm đủ để đặt vừa chi tiết đo.
  3. Đóng các ngàm sát vào chi tiết và vặn vít kẹp bên phải.
  4. Vặn vít điều chỉnh cho đến khi vừa chạm vào bể mặt chi tiết. Bảo đảm các ngàm ở đúng vị trí bằng cách hơi nghiêng thân thước trong khi vặn vít điều chỉnh.
  5. Siết vít kẹp trên ngàm di động.
  6. Đọc kết quả đo được nêu trên Hình 10-2 như sau:10.2
  • Số #1 lớn trên thân thước     =1.000
  • Số #4 nhỏ sau số #1     4x.100=.400
  • Một vạch thấy được sau số #1

X.025 =.025

  • Vạch thứ 11 trên du xích trùng với một vạch trên thân trước

11 X.001 =.011

Kết quả đo =1.436

Thước cặp inch 50-vạch chia

Do thước cặp 25 vạch chia thường khó đọc kết quả đo, nhiều thước cặp ngày nay được sản xuất với 50 vạch chia (bằng 49 trên thang đo chính) trên thang đo du xích của ngàm di động. Mỗi thang đo trên thân thước và trên ngàm di động đều bằng 2.450 in. Mỗi vạch trên than thước bằng 2.450 chia cho 49 khoảng chia là .050 in, mỗi vạch trên du xích sẽ là 2.450 chia cho 50 khoảng chia bằng .049 in. Hiệu giữa một khoảng chia chính và một khoảng chia du xích là .001 in.

Mỗi vạch trên thang đo chính của thước cặp 50 vạch chia có giá trị .050 in. Mỗi vạch trên thang đo du xích có giá trị .001 in. Trên Hình 10-3:

10.3

  • Số #1 lớn trên thân thước     =1.000
  •    Số #4 nhỏ sau số #1 4x.100=.400
  • Một vạch thấy được sau số #4

1x.050=.050

  • Vạch thứ 14 trên du xích trùng với vạch trên thân thước  14x.001=.014

Kết quả đo            = 1.464 in

Thước cặp hệ mét

Thước cặp hệ mét có thang đo theo mm, ngoài ra nhiều thước cặp có cả thang đo hệ mét và hệ inch (Hình 10-4). Các bộ phận của thước cặp hệ mét hoàn toàn như thước cặp hệ inch.

10.4

Thang đo chính được chia vạch theo mm, và mỗi vạch chia chính đều được đánh số. Mỗi vạch chia đánh số có giá trị 10 mm, ví dụ #1 biểu thị 10 mm, 2# biểu thị 20 mm,. . . cỏ 50 vạch chia trên du xích, với mỗi vạch thứ năm được đánh số. Các vạch chia này chiếm cùng chiểu dài như 49 vạch chia trên thang đo chính (49 mm) do đó

Một khoảng chia trên du xích =49/50=0.98 mm

Hiệu giữa 1 khoảng chia chính và khoảng chia du xích là 1-0.98=0.02 mm

Đo bằng thước cặp hệ mét

  1. Vạch chia gần nhất trên thân thước bên trái thang đo du xích, biểu thị số lượng mm được
    nhân với 10.
  2. Ghi lại số lượng vạch chia biểu thị giữa vạch chia được đánh số đó và gốc zero trên thang đo du xích. Nhân số này với 1 mm.
  3. Tìm vạch trên thang đo du xích trùng với vạch trên thân thước. Nhân số này với 0.02 mm.

Trên Hình 10-5:

10.5

  • Số #4 trên thân thước  4×10=40
  • Ba vạch sau số #4 và trước số 0 3×1=3
  • Vạch thứ 9 trên du xích trùng với vạch trên thân thước 9×0.02=0.18 mm

kết quả đo =43.18  mm

Thước cặp có đồng hồ đo

Do dễ dàng đọc kết quả đo hơn, các thước cặp có đồng hồ đo đang dần dần thay thế thước cặp tiêu chuẩn. Thước cặp có đồng hồ đo được chế tạo theo tiêu chuẩn inch và hoặc mét khả dụng với mặt hiện số. Đồng hồ đo có kim được gắn vào bánh răng nhỏ iắp trên ngàm di động. Đối với thước cặp đổng hồ đo hệ mét (Hình 10- 6), một vòng quay của kim đo là độ dịch chuyển 2mm, một vòng quay trên thước cặp hệ inch có thể biểu thị khoảng dịch chuyển .100 hoặc .200 inch tùy loại. Hầu hết các thước cặp với đồng hồ đo đều có một thanh trượt hẹp gắn vào ngàm di động (và đồng hồ). Thanh này cho phép thước cặp có thể đo độ sâu một cách chính xác và hiệu quả (xem Bài học 11).

Thước cặp hiệu số điện tử (Hình 10-7) có thể cung cấp các số đo theo vòng quay .0005 in hoặc .001mm khi chạm một nút. Loại thước cặp này có thể đc dùng để đo đường kính trong, đường kính ngoài, bậc, và đo sâu, ngoài ra còn có thể được nối vào thiết bị Statistical Process Control (SPC-điểu khiển quá trình thống kê) để sử dụng trong quá trình kiểm tra chất lượng sản phẩm.

Câu hỏi ôn tập

Thước cặp hệ inch

  1. Trình bày nguyên lý của:

a)        Thước cặp 25 khoảng chia

b)        Thước cặp 50 khoảng chia

  1. Trình bày quy trình đo và đọc kết quả trên thước cặp.
  2. Xác định các kết quả đo của thước cặp hệ inch trên các hình dưới đây.

Thước cặp hộ mét

  1. Trình bày nguyên lý của thước cặp hệ mét.
  2. Xác định kết quả đo của thước cặp hệ mét trên các hình dưới đây

ab

 

 

 

 

comment No comments yet

You can be first to leave a comment

mode_editLeave a response

Your e-mail address will not be published. Also other data will not be shared with third person. Required fields marked as *

menu
menu